Kinowe uniwersum Mario to finansowy kolos. Najnowsza odsłona serii, The Super Mario Galaxy Movie, zarobiła globalnie ponad 747 milionów dolarów, windując całą franczyzę powyżej dwóch miliardów. A jednak, podczas gdy publiczność głosuje portfelami, krytycy kręcą nosem. Ta rozbieżność prowadzi nas do fascynującego zjawiska, jakim jest spojrzenie Shigeru Miyamoto na krytyków filmowych. Legendarny projektant gier jest autentycznie zdziwiony ich chłodnym przyjęciem, co odsłania fundamentalną różnicę w postrzeganiu medium.
Miliardy w kasie, gorycz w sercu
Liczby nie kłamią. Franczyza filmowa produkowana przez Illumination, Nintendo i Universal to komercyjny fenomen. Pierwszy film, The Super Mario Bros. Movie, zgarnął 1,35 miliarda dolarów. Jego następca kontynuuje ten trend. Mimo to, wskaźnik w serwisie Rotten Tomatoes, agregującym opinie recenzentów, zatrzymał się na poziomie zaledwie 43 procent. To wynik, który w świecie filmu uchodzi za porażkę. Dla Miyamoto, architekta interaktywnej rozrywki, taka dysproporcja między odbiorem widzów a oceną ekspertów jest kompletnie niezrozumiała. I nie waha się tego powiedzieć głośno.
Wizja rewolucji, czyli co Shigeru Miyamoto o krytykach filmowych myśli naprawdę
W wywiadzie dla magazynu Famitsu Miyamoto przyznał, że krytyka go „zaskakuje”. Stwierdził, że jego zespół wkroczył na nowe pole z konkretnym celem: „pomóc w rewitalizacji przemysłu filmowego”. Dodał, że ludzie, którzy powinni wspierać tę misję, czyli właśnie krytycy, pozostają bierni. To zdanie jest kluczem do wszystkiego. Miyamoto postrzega siebie nie jako filmowca, lecz jako projektanta doświadczeń, który przenosi swoją filozofię na nowe medium. On nie adaptuje gry, on próbuje „naprawić” kino, aplikując do niego reguły znane z gier wideo, gdzie nadrzędną wartością jest satysfakcja odbiorcy.
Projektant zabawy kontra kuratorzy sztuki
Skąd bierze się to zderzenie? Myślę, a przynajmniej tak podpowiada mi doświadczenie, że odpowiedź leży w naturze obu mediów. Shigeru Miyamoto przez całą swoją karierę doskonalił gameplay loop – pętlę rozgrywki. Każdy skok Mario, każde zebrane wzmocnienie to element precyzyjnie zaprojektowanego sprzężenia zwrotnego, które ma dostarczyć graczowi natychmiastowej gratyfikacji. Sukces w świecie gier jest mierzalny: czy gracz się uśmiecha? Czy chce spróbować jeszcze raz? W tym ujęciu rekordowa frekwencja w kinach jest ostatecznym dowodem na to, że projekt się udał. Krytycy filmowi operują jednak na zupełnie innej płaszczyźnie. Oceniają spójność narracji, głębię postaci, oryginalność wizualną czy tematyczną odwagę. Dla nich satysfakcja widza to tylko jeden z wielu elementów, często mniej istotny niż artystyczna wartość dzieła. Miyamoto patrzy na swoje filmy jak na doskonale zbalansowaną grę, a krytycy oceniają je jak niespełnioną powieść. To nie jest spór o jakość, to spór o samą definicję sukcesu w kreatywnej branży. I jest to jedna z najciekawszych lekcji, jakie płyną z mariażu gier i kina.
Komentarze
Bądź pierwszy i zostaw komentarz!